Mısırlı Gamal Gitani, İstanbul'da

Nobel ödüllü Necip Mahfuz'un 'manevî oğlum' dediği çağdaş Mısır edebiyatının en önemli isimlerinden Gamal Gitani, İstanbul Mısır Kültür Merkezi'nin davetlisi olarak 16-20 Mayıs tarihlerinde İstanbul'a geliyor.
Günbatımının Çağrısı ve Kahire'nin Mücevheri adlı kitapları ülkemizde Can Yayınları tarafından yayımlanan Gitani, 18 Mayıs Pazartesi günü saat 11.00'de İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü Kurul Salonu'nda bir konferans verecek. 19 Mayıs Salı günü ise saat 19.00'da Mısır Kültür Merkezi'nde bir konuşma yapacak ve okurlarına kitaplarını imzalayacak.

Necatigil'in kayıp eseri Tûtînâme'nin bulunma öyküsü

Türk şiirinin köşe taşlarından Behçet Necatigil'in 70'li yıllarda Doğu edebiyatı klasiklerinden Tûtînâme'yi günümüz Türkçesine aktardığı, edebiyat dünyası tarafından biliniyordu.
Ancak bu çevirinin nerede olduğu meçhuldü. Çeviri, geçtiğimiz günlerde Can Yayınları tarafından yayımlandı. Necatigil çevirisinin ortaya çıkması edebiyat dünyasında büyük sevinçle karşılanırken nasıl ortaya çıktığı da merak konusu oldu. Uzun yıllar bulunamayan eser, Hürriyet Gösteri dergisinin arşivinden çıkmış.
Hilmi Yavuz, Necatigil'in Tûtînâme'yi hazırlamaya 1973 yılında başlayıp 25 Mart 1974'te tamamladığını söylüyor. Necatigil, eseri tamamladıktan sonra bir yayınevine göndermiş. Ailesi, Necatigil'in arşivinde yıllarca bu çeviriyi aramış. Müjdeli haber ise geçtiğimiz yıl yazar Doğan Hızlan tarafından kendilerine verilmiş. Hızlan, Hürriyet Gösteri'nin arşivini düzenlerken Necatigil'in hazırladığı nüshaya rastlamış.
Doğan Hızlan, Necatigil'in bu çeviriyi yaptığından haberdar olduğunu söylüyor, ancak hangi yayınevine verdiğini tam olarak hatırlamıyor. Bu yayınevinin Simavi ya da Gösteri Yayınları olabileceğini belirten Hızlan, "Şair bu çalışmasını şu an hangisi olduğunu hatırlayamadığım bir yayınevine vermiş. Bu yayınevi kapandığı için kitap orada kalmış." diyor.
Necatigil'in kızı Ayşe Sarısayın da yıllardır Tûtînâme çevirisini aradıklarını söylüyor. "Hatırladığım kadarıyla 70'li yılların ortasında tamamlanmış tek nüshaydı bu. Babamın evdeki arşivi pek çok kez elden geçti, ama bu çeviri hiçbir yerden çıkmadı. Babam birilerine vermiş, ama nasıl el değiştirdi o detayları bilmiyorum. Babamın emeğinin yıllar sonra ortaya çıkması ve okurla buluşması bizi çok sevindirdi." diyen Sarısayın, eseri bulan Doğan Hızlan'ın aynı gün kendilerini aradığını söylüyor.
Doğu edebiyatında Binbir Gece Masalları formunda yazılmış pek çok metin var. Bunlardan biri olan Tûtînâme'nin asıl kaynağı Sanskritçe. Günümüze kalan en eski yazmalarıysa Farsça. Türkçede dudu olarak da kullanılan tûtî, papağan demek. Bu sebeple kitaba Papağannâme ya da Dudu Kuşunun Hikâyeleri demek de mümkün.

Doğu edebiyatlarının Binbir Gece Masalları formunda anlatılmış, yazılmış pek çok metni var. Tûtînâme, bunlardan biri.
Kaynağı Sanskritçe. Günümüze kalan en eski yazmalarsa Farsça. Tûtî, bildiğimiz papağan. Türkçede dudukuşu olarak da söyleniyor. Bu nedenle kitabın adına Papağanname ya da Dudukuşu’nun Hikâyeleri de denebilir. Hikâye kısaca şöyle: Tâcir Said, bilgili, akıllı bir papağan edinir. Sonra işi nedeniyle denize açılır. Papağanına da o yokken karısına göz kulak olmasını öğütler. Güzel karısı Mahı Şeker, bir zaman sonra bir âşık edinir. Papağan da onu âşığına göndermemek amacıyla her gece Mahı Şeker’e hikâyeler anlatmaya başlar. Bu iş tam otuz gece sürer. Kıssalar, ibretli masallar, hayvan hikâyeleri... Kitabı şiirimizin büyük ustası Behçet Necatigil’in Türkçesinden okuyabilirsiniz. Tûtînâme, Necatigil’in tamamladığı haliyle kaybolmuş, ölümünden yıllar sonra ortaya çıkmış.
Can Yayınları tarafından piyasaya sürülen Tûtînâme, tüm kitapçılarda...
Yayına hazırlayan: Faruk Duman
Sayfa sayısı: 309
Fiyatı: 21,50 TL

Erdal Öz Edebiyat Ödülü, İhsan Oktay Anar'ın

Can Yayınları kurucusu yazar Erdal Öz'ün anısını yaşatmak amacıyla ailesi ve yayınevi tarafından verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü'ne bu yıl, yazar İhsan Oktay Anar layık görüldü.Doğan Hızlan, Cevat Çapan, Jale Parla, Nüket Esen, Semih Gümüş, Enis Batur ve Can Yayınları temsilcisinden oluşan seçici kurul, "edebiyatımıza kazandırdığı birbirinden önemli romanları, bu romanlarda ortaya koyduğu özgün üslubu" gerekçesiyle ödülü Anar'a verdi. İhsan Oktay Anar'a 15 bin TL para ödülü ve Handan Börüteçene'nin yaptığı heykelcik, Erdal Öz'ün doğum günü olan 26 Mart'ta Pera Müzesi'nde törenle verilecek. Erdal Öz Edebiyat Ödülü'nde her yıl, seçici kurul başkanı, ödülü kazanan sanatçıyı açıkladıktan sonra görevini sıradaki üyeye devrediyor. 2010 yılında, Seçici Kurul'un yeni üyesi, yazar Feride Çiçekoğlu olacak. Seçici kurul başkanlığını ise şair Cevat Çapan üstlenecek. Her yıl, 'yaşayan ve son üç yıl içinde yeni bir yapıtı yayınlanmış bir yazara' verilen ödülün geçtiğimiz yılki sahibi şair Gülten Akın'dı.

'Mutluyum ve susuyorum'
Erdal Öz gibi değerli bir edebiyatçı adına düzenlenen bir ödülü almaktan çok büyük mutluluk duyduğunu söyleyen İhsan Oktay Anar, "Sağolsunlar jüri üyeleri beni bu ödüle layık görmüşler. Onlara teşekkür ediyorum. Türk edebiyatında çok çok iyi insanlar var. Bu yüzden ödülün bana verilmesini bir şans olarak görüyorum. Çok sevindim, çok mutluyum. Mutlu bir insan ne yapar? Mutlu bir insan susar. Ben mutsuz insanların konuştuğunu düşünüyorum ve susuyorum." dedi.

UYGARLIĞI DEĞİŞTİREN 100 KEDİ

Tek bir kedinin uygarlığı değiştirmeye gücünün yetmeyeceğini düşünüyorsanız, koca bir canlı türünü tek başına yok eden Tibbles’ı duymamışsınız demektir. Ya da Pakistan ile ABD arasında diplomatik bir tartışmayı tetikleyen Ahmedabad adlı kedi yavrusunu. Ya da bir tutam tüyüyle bir katilin yakalanmasını sağlayan Kartopu adlı Kanada kedisini.

Bunlar, “uygarlığı değiştiren 100 kedi”den yalnızca üçü. Elinizdeki kitap, bilim, tarih ve sanata ve daha birçok alana katkıda bulunan kedilere selam duruyor. Büyük edebiyat yapıtlarına esin kaynağı olanlardan tutun da, polise telefon ederek sahibinin hayatını kurtaranlara kadar, kedilerin zekâsını ve cesaretini gözler önüne seren birçok örnek var bu kitapta.

Bütün bu kedicikler tarihi az çok değiştirdiler. Bunu umursamamaları, hatta yaptıklarının farkında bile olmamaları, çok daha basit bir işi becerince yaygara koparan insanlara örnek olmalı.
Çeviren : Ayşen Anadol
Yazar : Sam Stall